• Mekong Chula

เมื่อเวียดนามใช้ ซีรี่ย์ สู้โควิด

Updated: Jul 25

ภาณุรักษ์ ต่างจิตร



เวียดนามสร้างความประหลาดใจไปทั่วโลกว่าทำไมถึงควบคุมการระบาดของ โควิด-๑๙ ได้อย่างไม่น่าเชื่อ มีผู้รู้อธิบายเหตุผลมากมายต่างๆนาๆ แต่ คีย์ ซัคเซส สำคัญ น่าจะมาจากความร่วมมือของประชาชนในการสนับสนุน และมีส่วนร่วมกับนโยบายรัฐบาล


๖ เมษายน ๒๕๖๓ ท่ามกลางการระบาดของ โควิด-๑๙ สถานีโทรทัศน์ VTV ของรัฐ ได้ออนแอร์ ซีรี่ย์คอมเมดี้ แนวครอบครัว (Phim gia đình) เรื่อง “วันที่ไม่ลืมเลือน” (Những ngày không quên) ทุกวัน ในช่วงเวลาไพรม์ไทม์ จำนวน ๔๐ ตอน


วันที่ไม่ลืมเลือน สร้างโดยผู้จัดชื่อดังของ Vietnam Television Film Center (VFC) อย่าง ตริญ เล ฟอง (Trịnh Lê Phong) และ เหงียน แซง ซุ๊ง (Nguyễn Danh Dũng) โดยนำซีรีย์สะท้อนสังคมสองเรื่องที่ได้รับความนิยมจากผู้ชมอยู่แล้ว คือ “กลับบ้าน" (Về nhà đi con) และ “เธอคนนี้” (Cô gái nhà người ta) มาผสมผสานเข้าด้วยกันในธีมเกี่ยวกับ โควิด-๑๙


ซีรีย์เรื่องนี้เดิมไม่ได้อยู่ในแผนของผู้จัดหรือ VTV แต่จากสถานการณ์ โควิด-๑๙ ขณะเวียดนามกำลังล็อกดาวน์ ในฐานะสื่อของรัฐ ผู้จัดเห็นช่องทางในการเผยแพร่ข้อมูลที่ถูกต้อง และเข้าใจง่าย เพื่อสนับสนุนนโยบายรัฐบาล วันที่ไม่ลืมเลือน ดำเนินเรื่องผ่านการเปลี่ยนแปลงของชีวิตในบริบทของเมือง และชนบทสองแห่งในเวียดนาม ซึ่งหลายสิ่งเกิดขึ้นเมื่อมีการระบาดของ โควิด-๑๙ พร้อมกับสอดแทรกความรู้ในการป้องกันสุขภาพเบื้องต้น เช่น การสวมหน้ากากอนามัย การใช้เจลล้างมือ ฯลฯ รวมทั้งแทรกแคมเปญ ”อยู่บ้านหยุดเชื้อเพื่อชาติ” (Ở nhà là yêu nước) ของรัฐบาล


นอกจากการควบคุมโรคระบาดแล้ว วันที่ไม่ลืมเลือน ยังสะท้อนด้านมืดที่เจ็บปวดของสังคม เช่น การแย่งกันซื้อของในซูเปอร์มาร์เก็ตมากักตุน เนื่องจากไม่มั่นใจในสถานการณ์ระบาด, การกักตุนสินค้าของพ่อค้าแม่ค้า, การฉวยโอกาสขึ้นราคาสินค้า, เฟคนิวส์หรือข่าวปลอมที่มาพร้อมกับ โควิด-๑๙ รวมทั้งถ่ายทอดเรื่องราวความรับผิดชอบของผู้คนต่อชุมชน ความสมัครสมานสามัคคีร่วมมือกัน ความรู้สึกขอบคุณแนวหน้าที่กำลังต่อกรกับโรคร้าย ในความเป็นจริง รัฐบาลเวียดนามรู้ดีว่า ระบบบริการทางการแพทย์ของประเทศรับมือกับโรคระบาดได้ในระดับต่ำ

ข้อได้เปรียบ คือ เวียดนามเป็นประเทศที่มีพรรคการเมืองเดียวปกครอง คือ พรรคคอมมิวนิสต์เวียดนาม ทำให้สามารถบริหารจัดการวิกฤตอย่างเป็นระบบจากการตัดสินใจที่รวดเร็ว และความสำเร็จในการสื่อสารสาธารณะผ่านวิดีโอและโปสเตอร์,เปิดตัวเว็บไซต์และแอพพลิเคชั่นอย่าง NCOVI สำหรับให้ข้อมูลข่าวสาร,มีการส่งข้อความทางโทรศัพท์มือถือแนะนำประชาชน การอ้างถึงช่วงเวลาสงครามและเรียกร้องให้ประชาชนสนับสนุนการต่อสู้ที่มีลักษณะคล้ายการโฆษณาชวนเชื่อ แต่การให้ความร่วมมือของประชาชนในการสนับสนุนและมีส่วนร่วมกับรัฐ เกิดจากความสำเร็จของกลยุทธ์การสื่อสารที่ใช้ในการผลักดันนโยบายสาธารณะ


การใช้สื่อบันเทิงเพื่อเปลี่ยนแปลงสังคมไม่ใช่เรื่องใหม่สำหรับเวียดนาม ในพ.ศ. ๒๕๕๑ Voice of Viet Nam (VOV) เคยประสบความสำเร็จในการใช้เมโลดราม่าผ่านละครวิทยุในการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมคนหนุ่มสาวให้ตระหนักเกี่ยวกับสุขภาวะทางเพศ,อนามัยเจริญพันธุ์และพฤติกรรมที่ปลอดภัย เพื่อลดตราบาปต่อผู้ติดเชื้อเอชไอวี รวมทั้งการให้คุณค่าทางสังคมเชิงบวก


วันที่ไม่ลืมเลือน ซึ่งดูเป็นเพียงซีรี่ย์ช่วงไพร์มไทม์ธรรมดาๆ แต่ในความเป็นจริง หน่วยงานรัฐได้มีแผนการใช้สื่อบันเทิงที่ง่ายต่อการเข้าถึงประชาชนในทุกส่วนของประเทศ โดยแทรกแซงแคมเปญต่อสู้กับโรคระบาดแบบเนียนๆด้วยการใช้ตัวแสดงที่แฟนๆคุ้นเคยจากซีรี่ย์ฮิตสองเรื่อง ทำหน้าที่อินฟลูเอนเซอร์สวมหน้ากากอนามัยออกมาเป็นกระบอกเสียงแทนรัฐ เป็นกลยุทธ์การสื่อสารผ่านอำนาจเชิงอ่อน (Soft Power) ในการโฆษณาชวนเชื่อเพื่อครอบงำทางความคิด แต่การแสดงที่เป็นธรรมชาติของนักแสดงสามารถเชื่อมต่อกับผู้ชมได้อย่างง่ายดายโดยไม่รู้สึกแปลกแยก ทำให้ผู้ชมได้เห็นภาพของครอบครัว เพื่อนฝูง ญาติมิตร หรือตนเอง ปรากฏอยู่ในเรื่องขณะที่มีการระบาดของ โควิด-๑๙ และมีบทเรียนมากมายที่สามารถเรียนรู้ได้จากซีรีย์เรื่องนี้

5 views

© 2019 by Mekong Studies Center